Nuance

Alhoewel ik niet bekend sta om mijn fijnzinnige nuance heb ik mij deze week geërgerd over de vele ongenuanceerde berichten in de media en het internet in twee kwesties: Bömermann en Sylvana.

Bömermann’s gedicht zou zijn verboden en daarmee de vrijheid van meningsuiting zo ongeveer voorgoed ten einde zijn gekomen. Bömermann zou zijn veroordeeld tot een boete. De werkelijkheid is anders. Erdogan heeft een civielrechterlijke zaak aangespannen wegens smaad en aantasting van zijn eer en goede naam. Los van of dit nou een slimme zet is van Erdogan, iedereen kan zo’ n zaak beginnen. Als ik morgen wordt neergezet als kinderverkrachter en geitenneuker zou ik dat ook als een aantasting van mijn eer en goede naam beschouwen. Ik zou er als persoon ook grote schade van kunnen ondervinden. Ook als dit in dichtvorm als kunst zou worden gepresenteerd (Waarbij Bömermann’s dicht “kunst” het Sinterklaas niveau niet ontsteeg). Dus kan ik naar de rechter. Grote kans dat de rechter mij in het gelijk stelt, zoals de Duitse rechter Erdogan deels in het gelijk stelt. Zo werkt dat in een democratie. De vrijheid houdt op daar waar anderen er schade van ondervinden, zonder aanziens des persoon, dus ook een vervelende dictator kan zijn recht halen. De rechter heeft besloten dat Böhmermann de beledigende en op niets gebaseerde passages niet in het openbaar mag herhalen op straffe van een dwangsom. De politieke inhoudelijke kritiek mag hij echter wel herhalen. Het gedicht is ook niet verboden. Er komt nog een strafzaak (de zaak waar Angela over moest beslissen) om vast te stellen of de wet is overtreden.

Sylvana heeft zich aangesloten bij DENK. Volgens velen een verlengstuk van Erdogan’s AK partij (waarvoor overigens geen enkel bewijs bestaat). In DWDD werd zij kritisch ondervraagd, met name vanwege het optreden van DENK in de tweede kamer. Bij een discussie over de Armeense genocide maakte DENK video beelden van Nederturkse parlementariers tijdens de hoofdelijke stemming en publiceerde die. Matthijs vroeg Sylvana wat zij vond van deze actie. Die vraag beantwoorde zij wat ontwijkend maar niet afkeurend. Op internet lees ik dat Sylvana de Armeense genocide heeft ontkend. Maar die vraag werd helemaal niet gesteld! Sylvana krijgt er op internet gigantisch van langs. Alhoewel je het oneens kunt zijn met haar keuze voor DENK, ontstaat er weer een shitstorm van verbaal racistisch geweld. Diverse columnisten gaan op haar los en op twitter zijn de woorden aap, bananenboot, zwarte doos nog de meest gematigde.

Als je nou een beetje journalist of columnist bent, verdiep je in de regels van de rechtsstaat en kijk naar de Böhmermann uitspraak in context voordat je er iets van vindt. Onderzoek dan eens de banden van DENK met AK. Vraag Sylvana wat zij vindt van de Armeense genocide ipv wat zij vindt van haar partijgenoten. Onderzoek haar verhaal over de selectieve verontwaardiging betreffende Ebru Umar. Breng feiten, achtergrond, nuance en context, of baseer daar in elk geval je mening op. Ook journalisten en columnisten hebben verantwoordelijkheid.

Vrijheid

Aan de vooravond van onze herdenkingsdagen kom ik terug op mijn vorige blog over Uzupis. Een piepklein symbolisch vrijstaatje in de stad Vilnius. Ontstaan als experiment van een generatie jongeren die voor het eerst in hun leven vrij waren. Waar ik in Oost Europa kom, voel je de diepe sporen van jarenlange onvrijheid in de houding en het gedrag van mensen. Terughoudend, gedwee en cynisch. In Nederland is er weinig meer van te voelen, mijn moeder heeft als kind de oorlog bewust meegemaakt en is van een uitstervende generatie. Hier en daar een monument en de EOD graaft nog wel eens een blindganger op. Daarmee is onze vrijheid vanzelfsprekend geworden.

Wij vierden zondag de dag van de arbeid, eigenlijk een herdenking van de mensen die stierven voor de invoering van de 8-urige werkdag. Maar vooral ook een feest omdat we die 8-urige werkdag uiteindelijk hebben gekregen door internationale solidariteit. Daarom wordt 1 mei in bijna alle hoofdsteden van de wereld gevierd. Maar het is wel een demonstratie die zich het best laat verwoorden in de oude kreet: “Ziet wat organisatie vermag”, zie eens wat je kunt bereiken in eendracht. Ook een signaal aan de werkgevers en rechtse types die ons regelmatig ten grave denken te kunnen dragen: “zie hier wij zijn springlevend”. Een demonstratie van kracht.

Het recht om te demonstreren is een elementair recht in een vrij land. Het is vastgelegd in het Europese Verdrag voor de Rechten van de Mens, In het Europees Sociaal handvest, in onze grondwet en in de Wet Openbare Manifestaties. Het beeld van een demonstratie is een beeld van boze (meestal) mannen die hun onvrede uiten en daarmee overlast veroorzaken. Een demonstratie die er vrolijk, muzikaal en artistiek uitziet is voor sommigen -zoals de Burgemeester van Amsterdam- moeilijk te bevatten. Er was een handvol verzuurde Amsterdammers die meenden dat de openbare ruimte van hen is en wij daar niet mochten komen. Dat er geen muziek en vermaak mocht zijn. En dat mensen -uit het hele land gekomen- niet mochten eten. Uiteraard breed uitgemeten in diverse media. Om de feestvreugde nog wat op te voeren werden op een blog doodsbedreigingen geuit aan het adres van enkele collega’s.

In het oudste vakbondsgebouw van Nederland, onweersproken ook het mooiste vakbondsgebouw van de hele wereld, de Burcht in –ja- Amsterdam kun je zien dat de strijd altijd gepaard is gegaan met kunst en stichtelijk vermaak. Het was onderdeel van de “verheffing” van de arbeider. De diamantbewerkersbond heeft dit prachtige gebouw laten bouwen door Berlage. Een vakbond die in de oorlog verdween omdat de diamantbewerkers –veelal joods- nooit terugkeerden.

Nu zie ik op Facebook een dame die 4 mei niet wil herdenken om haar moverende redenen. Onmiddellijk ontstaat er een rel waarbij de meest vreselijke verwensingen en bedreigingen naar deze dame worden geslingerd. Honderden mensen vinden kennelijk dat je de doden die stierven voor onze vrijheid MOET eren. En wil je dat niet, dan zijn de meest nare bedreigingen gerechtvaardigd.

We zijn zo verschrikkelijk verwend met onze vrijheid dat we de betekenis zijn vergeten. Wat zou een frontsoldaat moeten denken als hij had geweten dat we de zo zwaar bevochten vrijheid herdenken door degenen die van die vrijheid gebruik maken met de dood te bedreigen?