Strong women on the garbage dump

Today With the courtesy of my friend Marcus Derland, a great story that needs to be told and spread

19 april, 2016

Six days a week, all year round. Indian women are dealing with wild dogs, poisonous garbage and a repugnant stench in their workplace. But they like it, because they are organised and have taken control over their own lives.

Manali Shah, president of Sewa.
Sewa, Self Employed Women’s Association was formed in 1972 in Ahmedabad, northwest India. Only poor women working in the informal sector are welcome as members. They can be anything from garbage pickers or helpers at building sites, to sellers in markets.
Sewa is organising 1.4 million members in half of Indias states. More than 700,000 members are in the state of Gujarat where the multi-million city Ahmedabad is situated. The head quarter is also in Ahmedabad.
Sewa is supported by the two Swedish unions Unionen and IF Metall. Unionen is managing the project which is financed with money from Union to Union The Swedish unions are helping Sewa to build a centre for competence development and also with strategies on how to organise new members. There will also be an exchange of female union leaders between Sweden and India.
“We came into contact with Sewa through another project in India. Sewa is working just as a proper union should be working. It doesn’t mix religion or politics into its activities, says Magnus Palmgren, ombudsman at IF Metall.
The Piranha dump. As big as 118 football pitches and 22 metres tall. Eyes are running. It is getting harder to breathe. It is smelly. A mixture of excrements, sewage, tyres on fire and rotten food. Around the 4-wheel-drive Mahindra jeep climbing up the mountain a pack of wild dogs are waiting. Some are growling. Others have an aggressive stare. Like a pack of hyenas circling their potential prey. Kantaben Parmar opens the door of the car and climbs out. She speaks in a loud voice, almost shouting, just as she has been doing all the time during the car ride. The dogs and the men driving the city’s garbage trucks lower their eyes and give way as she is approaching her members. This is Kantaben’s territory. She has been involved in recruiting over 100 women to the Sewa union, Self Employed Women’s Association.
Only women working in India’s informal sector are welcome in the organisation: Women who earn a living from picking garbage on streets and dumps; women selling vegetables in markets; women helping out on building sites; women whose role it is to carry heavy loads on their heads; women who don’t have proper job contracts and are without permanent wages.
More than 94 per cent of Indian women work in informal sectors. They are important cogs for the economic wheels to be turning in the country that is expected to pass China in 2022 to have the world’s largest population.
Once again Kantaben uses her strong voice. It echoes across the dump. Her female followers listen and begin making their way through food waste, plastic and all other kinds of waste that are produced by the town’s one million inhabitants.
Suddenly all work on the dump stop for a while. Two rumbling lorries are on their way with valuable garbage. The fast young men, the migrant workers are first in place. A squeaking sound as the platform of the lorry is rising. A new load of steaming garbage is dumped. The stench, that was already corrosive to the lungs, now becomes so intense that it makes the inexperienced feeling sick.
“ It took a month before I was used to the smell”, says Manjulaben Narendrablai Clavda, 37 years old, one of the few women who come to the dump six days a week.
American researchers have found that the air in garbage dump environments is so contaminated that it starts doing damage to the lungs already after one minute. Kantaben is laughing, wagging her head. The head wagging is common among Indians and sometimes hard for Westerners to interpret. This time Kantaben means that it is OK to go and talk to the members. They have gathered a bit further away and they are laying out a blanket that they brought. They sit down right in the middle of the garbage and bring out their lunch boxes. Different rice courses and chapati bread. Hands are washed in water they brought along. Actually, only the surroundings set this lunch break apart from any other in workplaces around the world. Workmates are laughing and sharing jokes. They try each other’s food.
Someone is helping a friend to attach a piece of jewellery in her ear. As they are sitting down, parts of their lower legs come into view revealing scars from glass and metal garbage and from dog bites.
The money that the Sewa members manage to earn from picking and collecting plastic, paper and metal must cover costs for a whole family. Many of them have men who do not earn much. In spite of that, the men don’t come to the garbage dump. They consider the work to dirty. The men that are here are migrant workers and Indians drivers of vehicles.
Kantaben grew so tired of her husband that she threatened to throw him out. He had lost his job and tried to get over his misery and bad lack by drinking home distilled liquor.
“I told him he was worthless, that I could d take care of our children myself.”

Kantaben Parmar is one of the leaders of Sewa.
Kantaben was given away for marriage at the age of 15. She didn’t go to school and never learnt to read or write. When she joined Sewa, not only did she experience sisterhood with other poor women, she also gained self-confidence and an insight into her own rights. Kantaben has come to be one of the leaders both on the garbage dump and in the slum area where she is living.
“In the beginning I did not dare to go out on my own.”
It was Kanraben who helped her relative Manjulaben when she came to the big city.
Manjulaben grew up in a village a few hours bus ride from Ahmedabad. Just like many other women in India’s rural areas she married young, and had two sons. Her husband had a job in a small factory in the vicinity and the family led a good life among relatives and friends.
Everything changed the day the husband came home and said that he had lost his job. The young family source of income was gone. Manjulaben still remembers the fear and anger when the move could no longer be postponed. But that was nothing compared to meeting all the people, the traffic, and noises in a big city that never quietens down.
“In the beginning I did not dare to go out on my own.”
The family tried to sustain themselves by selling various things at the market. The income was so scarce that it did not even cover their costs. In the end there was no other way out but Piranha. Before dawn, when it was still dark Manjulaben walked up on the garbage heap. The dogs were growling and barking close by, she did not know if they were going to attack. The smoke from the fires made her throat sore. One leg sank down to the knee in the stinking garbage gruel. The first period was the worst. She felt dirty and filthy. The stench was clinging to her skin and her clothes. Gradually it came to be like any other job.
Manjulaben has been coming to the dump for ten years. In the group there are people who have been working at Piranha for more that 40 years.
Sewa is helping its members with vaccination against tetanus, work gloves and curved picking sticks. Sewa has a total of 30,000 members working with garbage in Ahmedabad.
In fancier residential areas the garbage is collected directly from the households., but lately the government has contracted private entrepreneurs for this work which means that many Sewa members have to go back to picking garbage in the streets. India is very far from the garbage sorting culture that has developed in many industrialised countries. However, the industry has grasped the importance of recycling. Therefore the Sewa people are important in the collection and handling of material. And, not least, it gives a chance for individuals to break lose from the deepest poverty and find a living.

One of the city’s garbage trucks arrives at Piranha with garbage from the multi-million city Ahmedabad in northwest India. The pickers prepare to go through the stinking pile. Various metals are the most valuable. But often the truck drivers sort out the best bits for themselves before they drive up to the dump.

In addition to helping the members with insights, self-confidence, vaccinations and work tools Sewa has started its own small factories, schools and a bank.
Many women use the bank for hiding money from their men. There are many stories about men, how they take the families’ money and use it for gambling and to get drunk..
“We are helping our members to create a better future for themselves, says Manali Shah, chairman of Sewa in Ahmedabad.
Members can receive grants for school bags and textbooks for their children. The members’ daughters are often the ones working in the small factories.
“I am stuck on the dump but my children can have a better life. That is my consolation”, Manjulaben says.
Her home is in a slum area. The house is a shed with brick walls and a roof of corrugated iron and a door that can be locked. She is sharing her 15 square metres with her husband, two sons and the mother-in-law. In daytime the beds with rope mattresses are put up against the wall to make room for the preparation of food which takes place on the floor. Garlic, coriander and other herbs are crushed in a steel mortar. Kantaben is visiting and helps out. Today’d treat is a vegetarian pot with rice and bread, basic food in many Indian homes.
Manjulaben is dreaming of being able to buy a house of her own and work eight hours a day in an office. In India it is a sign of wealth to be able to purchase rice and flour for a whole year. As things are now the family can make a month at a time.
“The kids have grown. They cost more money. Before I could save more.”
The family gets along and has a decent enough life in Ahmedabad. Most of all Manjulaben wants to move back to her home village. But the chances of finding a work there is even worse.

During the lunch break Manjulaben is helping a friend fixing a piece of jewellery to her ear. Life is tough for the wild dogs on the dump.

At the dump the lunch is just finished. The blanket is being folded and some dogs stick their noses in the ground to search for scraps of food. Several of the women have a serious cough. One has asthma. Aching backs and joints are commonplace. Still several hours left to work.
Towards the afternoon the heavy bags with sorted material are taken to the scrap dealer’s which is just by the bottom of the heap. The younger ones are helping the older to weigh the waste on an old scale.
The scrap dealer, a man, I writing numbers in a notebook under the supervision of the pickers. Before the money is payed out all of them sit in a ring on the floor having chai tea in small see-through plastic mugs.
The women start getting on their feet. In an adjacent room they wash in a little cold water and change into clean saris. The garbage man takes out a pack of bills and counts the amount he is due to pay. Each rupie is carefully counted by the receiver. On a good day it can amount to the eqivalent of USD 1.5.
There is no risk that the scrap dealer and his male assistants could cheat the women. Kantaben explains:
“50 men can be against me. It does not matter. I know that hundreds of women are backing me.”

English translation: Lars Ryding

Foto’s: David Lundmark

Original Swedish text: Marcus Derland

Ankara a/d Amstel

Het was tijdens een grote demonstratie in Brussel dat ik een stukje opliep met Ton Heerts. Het was april 2014 en op een of andere manier kwam het ter sprake. Nu Koningsdag niet meer op 30 april valt ontstaat er wat lucht om 1 mei terug te pakken. Ton vondt dat een goed idee en we liepen verder zoals dat in een demonstratie gaat. In de “rush” van een grote demonstratie spreek je wel vaker wat vrijblijvende verklaringen naar elkaar uit.
In Januari 2015 kwam het onderwerp terug. Ik was in de fusie inmiddels vrijgesteld van mijn primaire taken en had nog enkele resterende taken waaronder het zgn campagne team. Toen het ter sprake kwam ben ik eigenlijk onmiddelijk gaan denken hoe we dit zouden kunnen doen en maakte een eerste presentatie voor ons campagneteam en daarna het dagelijks bestuur.

Open, vrolijk, positief en een goede balans tussen informatie, inhoud en amusement. Waarbij de amusementsfactor mensen zou moeten trekken die normalerwijs thuisblijven. Een evenement waarvan je achteraf tegen de thuisblijvers zegt: je had erbij moeten zijn. En natuurlijk moet dat net als in andere landen in de hoofdstad, in Amsterdam. Ik had de hele kermis in het Vondelpark bedacht. Een totaal concept.

Intussen trok ik met een vurige pitch naar verschillende bijeenkomsten in het land om de organisatie en het enthousiasme aan te wakkeren. Er was ook overleg met de gemeente Amsterdam, de deelraad en het kabinet van de burgemeester. Alles liep de goede kant op, maar opeens begon de gemeente bezwaar te maken tegen de locatie en moest er worden uitgeweken. Ook daarna ontstonden er allerlei organisatorische fricties.

In 2016 deed ik inmiddels wat anders maar volgde natuurlijk hoe het verder ging. Nu was op voorhand met de gemeente een locatie afgestemd, het Oosterpark. Nadat een handvol yuppen die meenden dat het park exclusief voor hen is aan de bel trokken, begon de gemeente moeilijk te doen. Er volgden allerlei extra voorschriften en beperkingen. Het ging letterlijk over decibellen en grassprietjes. Opeens maakte de Burgemeester uit hoe een demonstratie er uit moet zien door te stellen dat een DJ en eten niet bij een demonstratie horen. En, een unicum in de vrije westerse wereld, FNV moest een waarborgsom voor het gras betalen. De FNV bleef net binnen de randen van de voorwaarden maar het gepruttel ging nadien nog een tijdje door.

Dit jaar zie ik de aankondiging van het evenement. De kern van mijn concept mist : aantrekkelijk amusement. Bronnen vertellen dat de gemeente Amsterdam nu heeft bepaald dat er geen grote namen mogen komen en zeker niet aangekondigd. Er zijn communicatie beperkingen opgelegd. Een regelrechte aantasting van het recht van vereniging, demonstratie en vrijheid van meningsuiting. Genoeg om de gemeente voor de rechter te slepen. De FNV volgt gedwee. Het wrange is dat voor zeer grote commerciele evenementen zoals SAIL de halve stad op de schop gaat. Dus overlast argumenten zijn nogal hypocriet. Amsterdam wil gewoon geen rode stad meer zijn.

In mijn huidige baan kom ik in landen waar vakbondsrechten niet vanzelfsprekend zijn. Er bestaat zelfs een wereldkaart die het inzichtelijk maakt. Amsterdam kan er zo langzamerhand wel bij: Ankara a/d Amstel.

Stank als dank

Vandaag een gastblog van mijn Groningse collega Riek van Kampen.

In 1959 wordt er een grote gasbel gevonden in Groningen en op eerste Kerstdag in 1986 is er een eerste aardbeving in de provincie Groningen met de kracht van 3.0 op de schaal van Richter. Sindsdien tellen we meer dan duizend aardbevingen, groter en kleiner in kracht.
Het Groningse gas heeft Nederland al zo’n 250 miljard euro opgeleverd, voornamelijk de afgelopen 50 jaren gebruikt voor de financiering van lopende uitgaven van de overheid. Sociale zekerheid, openbaar bestuur, veiligheid en infrastructuur zijn vooral grote kostenposten geweest. Het Groningse gas kwam goed van pas.
Groningers zijn een nuchter volk. Een volk van hard werken en van niet zeuren, maar van doen. Groningers kunnen wel tegen een stootje, want zoals de noordelijkste provincie van Nederland altijd zo ver van de Randstad blijkt te liggen, hebben Groningers moeten leren dat “niets vanzelf komt”.
Er is veel te doen over de aardbevingen en de schadeafhandeling. De media schrijven, actiegroepen komen en gaan, Freek de Jonge staat op, maar nog steeds wordt het leven van de Groningers elke dag volledig beheerst door de aardbevingen en de gevolgen. Het is het gesprek van de dag, Als er geen aardbeving is, dan is er wel de vraag: hoe en wanneer gaat het weer goed komen met de schade aan mijn woning. Groningers hebben weinig vertrouwen meer dat het goed gaat komen. En dat is niet heel raar als je ziet hoe Groningers het “recht” moet bevechten. Jarenlange procedures doorlopen, onderzoek na onderzoek, afwijzing na afwijzing, het kan niet op en het gaat maar door. Ondertussen wil de bank we je hypotheek aflossing zien voor een huis dat onverkoopbaar onder water staat. Wie gaat de Groninger helpen?
Nederland laat het afweten. Slechts 180.000 ondertekeningen op de petitie Laat Groningen niet zakken. Groningers worden er ziek van. Hoeveel stress kan een mens hebben? Hard werken om je kost te verdienen, mooi huis jaren geleden gekocht en nu gestraft worden. Flink gestraft worden. Nederland rijk geworden aan het Groningse gas, vooral geïnvesteerd in Randstedelijke projecten ver weg van Groningen en jij blijft achter bij je ernstig beschadigd huis.
Je weet je geen raad, want niemand staat naast je nu jij het hard nodig hebt. Fakkeltochten, een Gronings strijdlied, ludieke acties en bemoeienis van bekende Nederlanders hebben tot vandaag weinig concreets gebracht voor eigenaren van de Groningse woningen. Vooral de erkenning, of noem het miskenning en het touwtrekken om geld, maakt murw. Groningers zijn moe, of zou dit juist de bedoeling zijn dat we opgeven?
T’zou zo simpel kunnen zijn. De vervuiler betaald. Maar deze vervuiler, Shell, is machtig, sterk en is te belangrijk voor de staat der Nederlanden. Daar boksen de duizenden Groningers voorlopig niet tegen op. Bureaucratie, commissies, adviseurs maken de Groningers dol. Er wordt over hen gesproken, maar niets opgelost.
Groningers gaan door. Ze verenigen zich in een groot netwerk en brengen zoveel mogelijk huis aan huis een flyer langs de deuren. Nog meer mensen moeten de petitie gaan ondertekenen. Het kan toch niet zijn dat niemand zich het lot van de Groningers aantrekt? Huis aan huis, zij aan zij trekken de Groningers er opnieuw op uit. Samen sterk is het motto. We gaan door, we zijn nuchter, We moeten ons opnieuw zelf zien te redden. Maar de grimmigheid neemt toe, het vertrouwen verdwijnt. Stank als dank.

Aan de zwevende kiezer

Voor mij zijn de verkiezingen voorbij. Ik heb hier in Zwitserland mijn stem per post uitgebracht. Ik heb hier BVN, het TV station voor Nedrlanders en Vlamingen in het buitenland. Ik zag Wilders breed in het Vlaamse nieuws. Een commentator zei dat de Nederlandse verkiezingen feitelijk een referendum is: voor of tegen Wilders.

Zeven jaar geleden woonde ik in Belgie. Ik zag de discussie in Nederland en zocht een manier om bij te dragen. Ik begon de groep “nee tegen PVV” op LinkedIn. Dat leverde veel discussie op. Veel mensen wilden zich niet openlijk distantieren van PVV. Anderen vonden de naam van de groep te negatief. Zo had ieder zijn eigen argument. Toch groeide de groep en bleef met ongeveer 145 leden stabiel. Alle pogingen om de groep groter en actiever te maken mislukten. Een van de leden van de groep werd met mij “ontmaskerd” in de Telegraaf. Zij moest onderduiken en wij hebben op mijn werk een weekje de deur beter in de gaten moeten houden.

Daarna werd het stil in de groep. Pogingen om de boel op te laten leven, danwel af te sluiten stuitte weer op bezwaren van deelnemers van het eerste uur. De laatste tijd komen er weer wat leden bij.

Wat is er in die zeven jaar veranderd? Wilders heeft zichzelf vele malen overtroffen en ons laten wennen aan zijn gedachtengoed van haat en tegenstelling. Het valt minder op omdat andere politici meer met hem meebewegen dan tegenspreken. Afzetten tegen geloofsovertuigingen, buitenlanden en EU is helaas geen unieke Wilders show meer.

Ik zag verschillende politici in de talkshows aanschuiven en ons problemen aanpraten die er niet of nauwelijks zijn. Vanavond zag ik Freek de Jonge die de bevings ellende in Groningen als een echt probleem aanmerkte, wat we over het hoofd zagen omdat we ons druk maakten over vluchtelingen. Freek legde ook gelijk het verband met het milieu, de omschakeling naar duurzaam. Zo zijn er wel meer echte problemen. Hoe gaat het onderwijs er in de toekomst uit zien. Hoe betalen we voor de zorg? Hoe zorgen we dat we weer een inclusieve arbeidsmarkt krijgen? Hoe gaan we om met de nieuwe poltieke werkelijkheid van gekozen dictators zoals Orban, Poetin, of verder van huis Dutarte en Trump. Hoe duurzaam en gevaarlijk is deze wereld voor onze kinderen?

Wij lijken ons liever druk te maken over de kosten van de maandelijkse verhuizing van het Europees Parlement (90 cent per Nederlander per jaar), hoeveel vluchtelingen er tot achter de komma in mogen, hoeveel minaretten we nog kunnen verdragen en hoe we die ene kwaadwillende terrorist kunnen vangen.

Dus..zwever…denk goed na en stem voor oplossingen in plaats van problemen.


Gezonde zorg


Ik kwam onlangs in de medische molen in Zwitserland terecht. Een wonderlijke wereld waar niets teveel is. Dat blijkt ook wel uit de simpele waarneming dat tussen mijn huis en mijn werk maar liefs drie apotheken te kiezen zijn. Ik kan de zorg die ik hier heb mogen ontvangen vergelijken met de huisartsen en specialistische zorg in Belgie en Nederland en ik heb inmiddels ook de eerste hulp in Zweden van dichtbij mogen meemaken. Eigenlijk allemaal toplanden als het gaat om zorg, maar Zwitserland spant de kroon.

Hele goede en toegankelijke zorg (eigen risico kun je gedeeltelijk afkopen). Zelfs de eenvoudige pijnstillers zijn gratis op recept. De huisartsen praktijk is een grote organisatie met veel dokters, assistentes, een eigen lab en administratie. Het is geen maatschap, maar een SA (equivalent van een BV). Een echt bedrijf dus. De zorgverzekering is twee keer zo duur als in Nederland.

In Zweden wordt de zorg door de overheid betaald. Er zit geen ziekenfonds of verzekeraar tussen. Het eigen risico is 110 EURO per jaar. Er is een tekort aan medisch personeel (veel verplaagkundigen wijken uit naar Noorwegen, waar de lonen veel hoger zijn) waardoor er behoorlijke wachtlijsten zijn. Dus daar zijn verzekeraars ingesprongen, je kunt je bijverzekeren om de wachtrij te passeren (waardoor anderen nog langer moeten wachten). Dokters werken vanuit gezondcentra met brede ondersteuning. Iedereen is in loondienst. De regionale spreiding van specialisaties leidt tot veel reisongemak voor patienten. Ik verblijf veelal in Noord Zweden (Kalix) en de dichtsbijzijde oncologie afdeling is 360 km van hier. Voor een bevalling kun je naar een ziekenhuis 80km van hier.

In Belgie ben je lid van het ziekenfonds, wat daar mutualiteit heet. Dat kost pakweg twee tientjes per maand. Het grootste deel van de zorg wordt gefinancierd uit belastinggeld. Voor elk doktersbezoek moet je cash afrekenen en kun je de rekening minus enkele euros eigen risico declaren. Afhankelijk waarvoor je kiest want graag gewilde artsen rekenen een zogenaamd ereloon wat niet uit het basispakket wordt vergoed. Artsen praktijken zien er kleiner en minder modern uit dan in Nederland. Een normale huisarts werkt alleen en heeft geen ondersteuning van assistentes of secretaresses. Ziekenhuizen kennen verschillende klassen. Thuisgeneesmiddelen kun je alleen in de apotheek verkrijgen (die zo ongeveer op elke straathoek te vinden is). Paracetemol is een keer of vier duurder als in de Nederlandse supermarkt.
Wij hebben in Nederland veel gediscussieerd over de stijgende kosten van de zorg. Laat ik daar eerst van zeggen dat er geen OECD land is waar zorgkosten structureel dalen. Integendeel. Je kunt er echter ook naar kijken in verhouding tot het BBP. En dan dalen de relatieve kosten in Nederland.
Een vaak gehoord argument is dat de hoge kwaliteit de zorg duur maakt. Als dat zo zou zijn zouden mensen in het duurste land het langste leven. Ook die vlieger gaat niet op.
De verschillen lijken vooral te verklaren hoe de zorg georganiseerd is.

In Nederland is een beweging voor een Nationaal Zorgfonds op gang gekomen. Een mooi campagne thema van de SP. Weg met zorgverzekeraars en weg met eigen risico. Terug naar het ziekenfonds, maar dan 2.0. Van de hele zorg keten veranderd er een ding, de zorgverzekering wordt weer een fonds. Van het reclamebudget en de marge betalen we het eigen risico (daar heb ik nog geen sluitende rekensom van gezien) en zorgverleners krijgen minder bureacratie (wat de eerste keer zou zijn bij een centralisatie van deze omvang). Verder veranderd er niets. De zorgkosten blijven gewoon stijgen en we zullen het linksom of rechtsom samen moeten betalen.

Beste Lodewijk,

FullSizeRender(1)Alsjeblieft, mijn stem voor de PvdA. In mijn kiesgerechtigde leven heb ik als ik het goed heb twaalf keer de verkiezingen voor de tweede kamer meegemaakt. Ik heb één keer gemist, omdat ik in het buitenland woonde en mij niet tijdig gemeld had. Ik heb twee keer niet op de PvdA gestemd. Van alle drie gelegenheden heb ik spijt en ik zou uitgebreid kunnen schrijven waarom, maar dat is niet meer belangrijk.

Ik ben opgegroeid in een links milieu. Mijn vader was actief in de vakbeweging en stemde PvdA. Mijn moeder gaf hem altijd een volmacht mee. Het is mij met de paplepel ingegoten waar ik thuis hoor en het is eerder logisch als vreemd dat ik inmiddels 25 jaar voor de vakbeweging werk.

Ik heb dus negen keer PvdA gestemd en daar heb ik eigenlijk ook altijd spijt van gekregen. Omdat jullie eigenlijk nooit waar maken waar je voor hoort te staan. In de oppositie niet en in de regering zeker niet.

Ik heb lang gedacht dat het kwam omdat je in de politiek nu eenmaal compromissen moet sluiten, met anderen maar ook in de partij zelf. Daarom ben ik ooit ook lid geworden, ik dacht dan kan ik intern wellicht nog wat verschil maken. Ook dat bleek teleurstellend, de structuur van de partij liet heel weinig ruimte voor creatieve, gedreven en ongeduldige mensen.

Ik wil mijn stem uitbrengen op een partij die burgers en bedrijven naar draagkracht laat betalen en de koek eerlijk verdeeld. Die ruimhartig is voor mensen aan de onderkant en mensen van buiten. Een partij die nadenkt over de wereld van morgen en daar naar handelt (En met handelen bedoel ik iets anders dan dealen). Een partij die staat voor de belangen van hard werkende mensen maar de zwakkeren niet uit het oog verliest. Een club die niet mee waait met de populistische wind en eisen stelt aan partners. Alhoewel de kieswijzer mij respectievelijk naar Groen Links, PvdD, SP en verwijst, kan ik het niet over mijn hart verkrijgen “mijn” klotenpartij te laten vallen.

Alles wijst er op dat deze verkiezingen cruciaal zijn voor het voortbestaan van de PvdA. Ik kan het tegenover mijn achtergrond niet verantwoorden dat ik aan de ondergang zou hebben bijgedragen. Maar laat jij nu de kiezer ook eens niet vallen Lodewijk. Met je deelname aan een van de meest schadelijke kabinetten sinds de tweede wereldoorlog heb je veel krediet verspeeld. Ik ga geen afbraakrijtje opsommen, je weet zelf wel wie het hardst zijn getroffen door mega bezuinigingen en hoe schadelijk dit is geweest.

Maar sinds kort lijkt het of je het licht hebt gezien en eerlijk gezegd, ik geloof je. Ik stem uit principe op een vrouw en met Khadija hebben jullie een super kandidaat. Iemand die als geen ander boven het gekraai van Wilders staat. Maar jij staat aan het roer en jij zult koers moeten houden! Daarom richt ik deze brief aan jou.

Met vriendelijke groet,
Eddy Stam



Stel je eens voor, een vast contract voor 5 jaar. En om de 5 jaar mag de werkgever besluiten of hij nog verder met je wil (en andersom natuurlijk, maar daar denken economen en werkgevers minder over na). Barbara Baarsma, volgens velen een briljant econome, leurt al een paar jaar met het idee en zag dit weekend kans om er de aanval mee te openen op het beleid van Lodewijk Asscher die op zijn beurt weer keihard terug slaat naar Baarsma. Intussen lees ik een twistgesprek over langer door werken, waarin oud MKB voorzitter Hans Biesheuvel doet alsof het zijn uitvinding is.

Ze zien allemaal over het hoofd dat er al een segment van de arbeidsmarkt bestaat waar vaste verplichtingen voor een zekere tijd normaal zijn. Een proeftuin die al bestond voor Baarsma op het idee kwam: Topsport! Daar gaan “werknemers” een contract aan voor een aantal jaren met de hoogste bieder. Op zich prachtig, maar je hebt daar gelijkwaardigheid voor nodig.

Topsport, met name voetbal, laat precies zien waarom het niet werkt. De grootste toppers worden steeds duurder en uiteindelijk weggekocht. De wannabees aan de onderkant moeten leven van een hongerloon. Alleen waar er een perfecte balans is tussen de “marktwaarde” van de speler en het budget van de club, houdt het stand. In alle andere situaties leidt het tot onbetaalbare lonen en bonussen aan de bovenkant en armoede aan de onderkant. En voor de werkgevers de voortdurende onzekerheid van weglopend talent.

En dat is nu precies waarom we ooit hebben besloten om de arbeidsmarkt te reguleren met vaste contracten en CAO lonen. Dat geeft rust aan beide kanten.

Tegen de verdrukking…

fullsizerenderVorig jaar heb ik met veel bonden in Oost Europa gewerkt. Ik was onlangs in Afrika en ben in Zuid Amerika terwijl ik dit schrijf. Ik ken de vele verhalen over bonden die soms gewelddadig worden onderdrukt en anderen die gecorrumpeerd zijn. Met onze westerse ogen denken we snel te weten hoe het zit, vaak met de conclusie dat het bij ons zoveel beter is. Alhoewel de retoriek op sociale media je soms anders doet geloven, bij ons worden geen vakbondsmensen vermoord. Ook al zijn er rechtse bloggers die impliceren dat vakbondsleiders hun eigen zakken vullen, gevallen van bewezen corruptie hebben zich tot op heden niet voorgedaan.

Ik had laatst een discussie met een Zweedse collega die vond dat een Turkse delegatie wel heel erg Erdogan gezind was en eigenlijk daarom niet het woord had mogen voeren. Ik vond dat als we iedereen die fan is van een regering wiens beleid ons niet bevalt het woord ontnemen we ons op hetzelfde hellende vlak begeven als de desbetreffende regeringen. Los van hoe het uiteindelijk uitpakte: beide argumenten komen voort uit een zekere morele superioriteit uit landen waar we denken dat alles goed voor elkaar is. Maar is dat wel echt zo? Moeten we niet eens dieper evalueren hoe goed ons systeem werkelijk is?

Ik maak mij al jaren boos over allerlei bureaucratische hindernissen en beperkingen van het recht om te demonstreren in Nederland. Een goed voorbeeld hiervan is onze 1 mei viering in Amsterdam, waar burgemeester van der Laan een borgsom vroeg in verband met mogelijke beschadiging van het gras in het Oosterpark en ook allerlei privé opvattingen ventileerde over de aard van de demonstratie. Of de burgemeester van Apeldoorn, die vond dat de demonstratie tent van de zorgwerkers plaats moest maken voor een volleybal toernooi. Zo kan ik een hele reeks voorbeelden noemen waarbij de burgemeester de effectiviteit van een demonstratie ondermijnde. In het geval van zorgdemonstraties ligt het extra gevoelig omdat de gemeente zelf vaak het actie doelwit was. Zoals een Kort Geding rechter in Zwolle zich tegenover de gemeente Steenwijkerland hardop afvroeg: bent u nou hier als eigenaar van de grond, het gezag inzake de wet openbare manifestaties, of de partij waartegen gedemonstreerd wordt?

Andere Nederlandse collega’s lopen steeds vaker een blauwtje omdat andere bonden een hele dringende behoefte voelen om een cao af te sluiten. Een zorgelijke ontwikkeling dat bonden als AVV met nauwelijks tot geen leden grote cao’s afsluiten. Onlangs hielden ze een landelijke ledendag, nog geen 40 man te zien in de fotoreportage. Met hun onwaarschijnlijk lage contributie van 25 EUR per jaar is het overduidelijk dat hun “business” model draait op werkgevers bijdragen. Daar waar in normale toestand vakbondswerk begint met leden die vragen om betere arbeidsvoorwaarden, biedt de AVV zichzelf op hun website aan als aantrekkelijke partij voor werkgevers. Hoe overduidelijk dit geen onafhankelijke vrije vakbond is, het kan gewoon bestaan in ons goed geregelde land.

Minder duidelijk is daar waar vakbonden uit pure noodzaak (lees geldgebrek) een cao afsluiten. Actievoeren kost geld, een cao afsluiten levert doorgaans geld op. Het vervelende in de discussie over werkgeversbijdragen is dat alle vakbonden boter op hun hoofd hebben. Ruim 20% van de FNV begroting bestaat uit werkgeversbijdragen. Het verschil met anderen is echter dat er voldoende geld in kas is om “nee” te zeggen. Vandaar dat FNV vaker nee zegt maar dan ook regelmatig wordt geconfronteerd met het gebrek aan echte vakbondsmacht. Immers, als je voldoende kracht hebt (lees: leden die actie willen voeren) om het de werkgever moeilijk te maken, is de kans dat ze zaken doen met welke alternatieve vakbond dan ook zeer klein.

Dat wordt gedemonstreerd door de veranderende balans bij IKEA. De CAO onderhandelingen bij IKEA werden jaren gedomineerd door de W.I.M. Een door IKEA zelf opgerichte “vakbond” waar ik al eerder over schreef. IKEA betaalt een werkgeversbijdrage aan WIM van 90.000 EUR per jaar, bijna 80% van de begroting van deze “vakbond”. FNV krijgt 10.000 EUR per jaar. Het WIM lidmaatschap kost slechts 3 EUR per maand. Een ongelijke strijd, maar FNV kan zich permitteren om te investeren en te strijden voor een goede cao, de W.I.M niet. Dat is het afgelopen jaar gebeurd en inmiddels is FNV ten koste van de W.I.M. gegroeid en bijna even groot. Het gevolg is dat voor het eerst in de geschiedenis van deze CAO, IKEA gedwongen is de onderhandelingen te heropenen.

Het gaat er dus om hoeveel kracht een vakbond kan ontwikkelen. Maar ook daar gaat het wel eens mis in ons “geweldige” systeem. Als het een beetje te bedreigend wordt komt door het gebrek aan een duidelijk gedefinieerd actierecht de rechter in beeld. Ik kan en hele reeks van voorbeelden noemen waarbij de Nederlandse rechter acties verbiedt of beperkt, vaak in cruciale sectoren. Ik beperk mij tot een recent voorbeeld bij KLM waar ik eerder over schreef.

Tot slot zijn er de oneigenlijke politie interventies. De politie die op onduidelijke grond een ontbinding van een demonstratie beveelt of een bezetting ontruimt. Dat is achteraf nooit rechtmatig gebleken, maar de actie druk is op dat moment wel gebroken ten faveure van het doelwit, meestal een werkgever of overheid. Het meest recente voorbeeld hiervan is de ontruiming en aanhouding van actievoerders in de Sociale Werkvoorziening die het kantoor van de Vereniging Nederlandse Gemeenten hadden bezet.

Als je alle incidenten in Nederland waar vakbondsrechten in het geding zijn op een rij zet, dan is het in ons land veel minder goed voor elkaar dan we denken. We worden daarom ook wel eens op de vingers getikt door het Europees Sociaal Comité. Het is goed om ons dat te realiseren voordat we ons een oordeel aanmatigen over anderen. Het is ook goed om te zien dat sommige van onze collega’s onder veel moeilijker omstandigheden toch betere resultaten scoren omdat ze zich sterker – vaak tegen de verdrukking in- hebben georganiseerd en zich minder laten vangen in beperkingen.

The blue dream


Je kent het wel, je zit in de trein of het vliegtuig, dommelt wat weg en de geluiden om je heen gaan deel uitmaken van een andere werkelijkheid. Het is een wonderlijk fenomeen hoe je hersenen in droomtoestand de werkelijkheid in een schijnwerkelijkheid veranderen. Ik zat op stoel 33D van een KLM737. Volgens seatguru geen fijne plek. Het is vooral lawaaiig. Terwijl de stewardessen in de galley achter mij elkaar spreken voeden hun woorden mijn droom. Ik hoor de luidruchtigste van de twee klagen over het personeelsbeleid van de KLM. En hoe haar vakbond FNV er niets aan kan doen omdat de bond van cabine personeel te vredelievend is. Ik besluit mij in het gesprek te mengen. Ik ben tenslotte organiser. Ze schrikken zichtbaar als ik zeg dat ik delen van het gesprek heb gehoord. Maar zijn ook even snel opgelucht als ik zeg dat ze groot gelijk hebben. Er ontstaat een gesprek over hun zware leven (onregelmatigheid, tijdsverschillen, luchtdrukverschillen, tijdsdruk, bedenk het maar). Eén van hen zegt dat ze einde dienst helemaal kapot is en dat KLM nu met nog minder personeel wil vliegen. We spreken over de concurrentie aan de bovenkant, KLM kan met hun oude kisten en uitgezeten stoelen niet concurreren. Aan de onderkant evenmin. Het enige onderscheidend vermogen van KLM is de service en de glimlach van het personeel.

Ze praten ook over het gebrek aan solidariteit. De eerdere acties werden door collega’s ondermijnd. Ze laten mij een discussie op een internet platform zien waarin grondpersoneel de stewardessen uitmaakt voor nagel vijlende hoertjes. Ik vertel ze dat op mijn eerdere blogs over het stakingsverbod voor de grondafhandeling verschillende vliegers negatief reageerden. Er zit veel zeer in de ooit zo trotse blauwe familie. Het blauwe hart is afgezakt naar een blauwe onderbuik. We spreken over hoe mooi het zou zijn als het grondpersoneel, de vliegers en het cabinepersoneel de handen ineen zouden slaan. Dan zou Pieter Elbers wel moeten luisteren. Maar ja, het was maar een droom.

This is Africa!


In Zwitserland, onder de rook van Zurich ligt het welvarende dorpje Rüschlikon. Een paar jaar geleden was het even wereldnieuws. De CEO van een multinational verkocht zijn aandelen en de gemeente als primaire belastingontvanger bulkte ineens van het geld. Daarom stelde de burgemeester voor de belastingen met 7% te verlagen. Er was echter een inwoner die vond dat best een beetje van dat geld terug mocht naar waar het was verdiend: Afrika. Hij wilde een belastingverlaging van 5% en 2% teruggeven aan Afrika. Democratisch als Zwitserland is volgde een referendum. Zoals gezegd, het verhaal is niet nieuw maar ik zal de uitkomst niet verklappen voor diegenen die het nog niet kennen. Hier vindt je het hele verhaal (geen nood, het antwoord zit in de eerste 5 minuten).

We gebruikten dit verhaal als een eyeopener op een cursus voor collega’s uit Kameroen, Kenia, Rwanda, Zambia en de beide Congo’s. Om te laten zien dat rijkdom en armoede oorzaak en gevolg zijn. Het was een superleuke training waarin mijn ogen ook werden geopend. Mensen vertelden met trots over hun land maar nog vaker met trots en aandoenlijkheid over Afrika. Alsof je kinderen over hun oude moeder hoort praten. Afrika is een gigantisch continent, met vele religies, honderden talen, verschillende volkeren en stammen, vol problemen en tegenstellingen. Toch voelen mensen zich verbonden in moeder Afrika.

Eén van de deelnemers zei in de introductie dat hij zo blij was om in Kameroen te zijn omdat Kameroens voetballers heel Afrika trots maken. Zulke emoties zie en voel ik nu nooit in Europa. We kankeren op “Brussel” en haten de EU. Terwijl wij ons zorgen maken over de Euro hoor je weinig gemopper over de Afrikaanse franc (14 landen, via Frankrijk gekoppeld aan de Euro). Alhoewel overdressed en underdressed een heel ander level hebben in Afrika, zie ik prachtige pan-Afrikaanse damesmode. Natuurlijk is niet alles pais en vree in Afrika. Maar ik was onder de indruk van het saamhorigheidsgevoel. TIA, ofwel “this is Africa!”

Ik ben deze blog begonnen toen ik vorig jaar een klus in Europa startte. Nu mijn nieuwe werkterrein de hele wereld is, wacht een heroverweging. Moet ik ermee doorgaan, is dat vol te houden, en zo ja in welke vorm? Een blog onderhouden kost flink wat tijd. Naarmate het aantal lezers toeneemt, geeft het ook een zekere verantwoordelijkheid. Ik ben er nog niet uit. Voor nu vond ik mijn eerste waarnemingen in Afrika wel een mooie overgang.